Nieuwsbericht

Je website is in orde. En je pdf's dan?

17 september 2026 | 2 minuten lezen

Er zijn gemeenten die het gewoon opschrijven in hun eigen toegankelijkheidsverklaring. De website voldoet grotendeels, maar de documenten niet. Eerlijk, en herkenbaar voor bijna iedereen die dit leest.

Want de site is een project geweest. Die is onderzocht, er kwam een rapport en daarna zijn de belangrijkste fouten aangepakt. De pdf's zijn nooit een project geweest. Die zijn er in de loop van jaren bij gekomen, één voor één, gemaakt door tientallen collega's die gewoon informatie met inwoners wilden delen.

Waarom een pdf zo vaak misgaat

Een document dat je uit Word exporteert ziet er voor jou prima uit. Maar wie het laat voorlezen, hoort iets anders.

De koppen zijn vaak geen echte koppen, maar gewone tekst die groter en dikker is gemaakt. Een tabel die niet goed is opgebouwd, wordt voorgelezen als een rij losse woorden, waardoor je niet meer hoort welk tijdstip bij welke dag hoort. De kaart met het nieuwe afvalpunt is een plaatje zonder uitleg. En een gescand document is helemaal geen echte tekst. Het is een foto van tekst.

Vergroten helpt ook niet altijd. Tekst valt buiten beeld, of je moet steeds horizontaal schuiven om één zin te lezen.

Dit gaat niet om een paar oude bestanden. Een raadsbrief, een aanvraagformulier of een folder over de bijstand: precies de documenten die er het meest toe doen, staan het vaakst als pdf online.

Je hoeft ze niet allemaal te repareren

Dit is waar het meestal misgaat. Iemand telt de pdf's, komt uit op zeshonderd, en concludeert dat dit een project van een jaar wordt. Daarna gebeurt er niets.

Loop ze in plaats daarvan langs met vier vragen.

  • Wordt dit nog gebruikt? Kijk in je statistieken welke documenten daadwerkelijk worden geopend. Weghalen is ook een oplossing, en het is de snelste.
  • Hoort dit eigenlijk een webpagina te zijn? Een formulier, een uitleg over een regeling, een pagina met veelgestelde vragen: die horen niet in een pdf. Voor informatie die vooral bedoeld is om online te lezen, is een webpagina meestal makkelijker toegankelijk te maken, beter vindbaar en eenvoudiger bij te werken. Vaak is omzetten sneller dan repareren.
  • Maken jullie dit document zelf, elke maand of elk jaar opnieuw? Dan zit de winst in het sjabloon. Los het één keer goed op in de bron en je hebt het meteen voor alle volgende versies geregeld.
  • Blijft er na die selectie een document over dat je niet kunt herstellen? Leg dan vast hoe je ermee omgaat, bied een alternatief aan op verzoek, en neem het op in je toegankelijkheidsverklaring.

Wat je vanaf morgen anders doet

Je kunt blijven opruimen, maar als er elke week nieuwe pdf's bij komen, blijft de stapel groeien. Begin dus bij de kraan.

Spreek af dat nieuwe informatie standaard een webpagina wordt, tenzij er een reden is om er een document van te maken. Zorg dat je Word-sjablonen goed zijn ingericht, bijvoorbeeld met vaste kopstijlen. En spreek af dat afbeeldingen die iets toevoegen een alternatieve tekst krijgen, want dat blijft handwerk per afbeelding.

Dat is geen groot project. Het is een afspraak.

En dan één document

Pak vandaag het document dat het vaakst wordt gedownload. Kijk of het een webpagina kan worden.

Meer hoef je nu niet te doen.