Je doet niets fout, en toch valt je status terug

In het voorjaar van 2024 gebeurde er iets opvallends in het Dashboard DigiToegankelijk. Het aantal verklaringen met status A daalde plotseling, terwijl de trend juist omhoog ging.

De verklaring was simpel. Achttien gemeenten maakten gebruik van hetzelfde toegankelijkheidsonderzoek. Dat onderzoek liep af, en daarmee vielen hun verklaringen in één keer terug van A naar D.

Er was niets kapotgegaan. Geen van die websites was slechter geworden. Er was een datum verstreken.

Waarom een status vervalt

De regels zijn niet ingewikkeld, maar ze hebben wel houdbaarheidsdata.

Een volledig onderzoek is drie jaar geldig. Laat je daarna geen nieuw onderzoek doen, dan gaat je verklaring automatisch naar D.

Je verklaring moet minstens één keer per jaar worden bijgewerkt, en er moet vooruitgang zichtbaar zijn. Gebeurt dat niet, dan verval je ook.

En sinds 1 april 2024 gaat een verklaring die langer dan zes maanden op status C staat automatisch naar D. In de eerste helft van dat jaar overkwam dat ruim zeshonderd verklaringen.

Dat gebeurt allemaal automatisch. Er komt geen mens aan te pas.

Het is meestal geen onwil

Als ik kijk naar hoe dit in de praktijk gaat, zie ik steeds dezelfde vier patronen. Geen daarvan heeft iets met de website zelf te maken.

De collega is weg. Iemand heeft het destijds opgepakt en goed geregeld, en werkt nu ergens anders. Niemand weet nog wanneer het onderzoek is gedaan, laat staan wanneer het opnieuw moet.

De datum stond in een hoofd. Niet in een agenda, niet in een systeem, niet in een overdracht. Hoofden zijn een slechte plek om een datum drie jaar vooruit te bewaren.

Het project was klaar. Er is budget geweest, er is onderzoek gedaan, de bevindingen zijn opgelost en het project is afgesloten. Precies daar zit de fout. Het onderzoek was geen eindpunt, maar het begin van een cyclus. Alleen was er geen cyclus, er was een project.

Je leunde op iemand anders. Dat is wat die achttien gemeenten overkwam. Een gedeeld onderzoek is prima, en vaak verstandig. Maar dan is die vervaldatum ook van jou, en niet alleen van de partij die het onderzoek leverde.

Er wordt wel gecontroleerd, maar niet gewaarschuwd

Publiceer je een verklaring, dan controleert DigiToegankelijk hem en krijg je verbetertips. Dat contact loopt via het account waarmee de verklaring is gemaakt. Handig, mits die collega er nog werkt.

Wat er niet gebeurt, is een seintje voordat een termijn verloopt. Je status verandert automatisch, in het openbaar, zonder aankondiging vooraf.

In februari 2024 zijn er wel signaleringsbrieven verstuurd aan organisaties met een C-status die op het punt stond te vervallen. Alleen gingen die naar de bestuurder van de organisatie. Niet naar de webredacteur, niet naar de adviseur dienstverlening, niet naar degene die er in de praktijk mee bezig is.

Dus de eerste die het opmerkt is soms een raadslid dat toevallig in het dashboard kijkt. Of een journalist. Of een inwoner die zich meldt.

Dat is een vervelend moment om erachter te komen.

Wat helpt, en dat is minder dan je denkt

Je hebt hier geen systeem voor nodig en geen extra budget.

Zet de datums nu in je agenda. Wanneer is je laatste onderzoek gedaan? Zet een herinnering drie maanden voordat het verloopt, niet op de dag zelf. Doe hetzelfde voor je verklaring.

Zet er twee namen bij. Eén persoon die het bewaakt en één die overneemt bij vakantie of vertrek. Met een tweede naam maak je de afspraak minder afhankelijk van één iemand.

Controleer wie de verklaring beheert. Het contact van DigiToegankelijk loopt via het account waarmee de verklaring is gemaakt. Is dat nog iemand die er werkt? Zo niet, draag de verklaring over.

Schrijf op wat je hebt gedaan. Waar staan de rapporten, wie was je contactpersoon, welke bevindingen zijn opgelost en welke niet. Eén document. Ga ervan uit dat jij hier over twee jaar niet meer zit.

Zorg dat de post bij jou komt. Spreek af dat brieven over digitale toegankelijkheid naar jou worden doorgestuurd. Klinkt klein, maar bij deze onderwerpen is dat vaak het verschil.

Plan je volgende onderzoek ruim van tevoren. Wacht niet tot het verlopen is, want dan moet je het met haast inkopen. En laat ook opnieuw kijken als je website ingrijpend verandert.

Kijk elk kwartaal een keer. Een half uur, met één vraag: staan we er beter voor dan vorig kwartaal?

Zo check je waar je nu staat

Ga naar het Dashboard DigiToegankelijk en zoek je eigen organisatie op. Je ziet meteen welke websites en apps op jouw naam staan en welke status ze hebben.

Kijk daarna in je verklaringen. Wanneer is het onderzoek gedaan? Wanneer is de verklaring voor het laatst bijgewerkt? En is duidelijk wie dat in de gaten houdt?

Dat kost je twintig minuten. Wij hebben er de Accessy Monitor voor, maar je hebt hem niet nodig om te beginnen.

Een verlopen datum is genoeg om van A naar D te gaan. Zonder dat er iets kapot is.